maandag 2 maart 2020

Doorbreek de stilte rond Idlib

Het moet geen gewoonte worden om politiek getinte posts te schrijven, dat is niet de bedoeling van mijn auteursblog.

Ik kan echter mijn mond niet houden, want de geschiedenis herhaalt zich, en in de overtreffende trap. Enkele jaren geleden was de belegering van Oost-Aleppo en de daaruit ontstane vluchtelingenstroom voor mij mede een aanleiding om De Batavier te schrijven.

Nu is eenzelfde ramp gaande in de Syrische provincie Idlib. En terecht schrijven twee Syrische vluchtelingen in NRC Next van maandag 2 maart dat de stilte rond Idlib moet worden doorbroken. Zij heten Mohammed Kanfash en Ali al Jasem en zijn ondermeer werkzaam geweest bij humanitaire organisaties zoals UNHCR en AzG.


Nog onlangs zag ik de hartverscheurende documentaire For Sama, gemaakt van filmbeelden van Waad al-Kateab uit Aleppo, enkele jaren geleden. In  haar documentaire zie je de Russische straaljagers met verstelbare vleugels (zie foto) burgerdoelen in Aleppo bestoken en zie je van dichtbij wat er gebeurt als een raket inslaat in een ziekenhuis. Niemand in de zaal hield het droog tijdens het zien van de beelden.


Op dit moment gebeurt hetzelfde in Idlib, waar honderdduizenden gewone mensen als u en ik gevangen zitten tussen de troepen van Assad en zijn Russische en Iraanse bondgenoten, en de Turkse invasiemacht die weer andere groeperingen in de burgeroorlog steunt.


De UNHCR luidt de noodklok over de humanitaire ramp die zich voltrekt.

De stilte waarop de auteurs van het artikel in NRC Next zinspelen heeft betrekking op de ijzige stilte, die de westerse wereld aan de dag legt. Er vindt een genocide plaats, er zijn een miljoen mensen op de loop voor het geweld. Het is winter in de bergen en de vluchtelingen leven in erbarmelijke omstandigheden, vastgelopen tegen de Turks-Syrische grens, die op slot zit.

Turkije heeft weliswaar al 4 miljoen vluchtelingen opgenomen, maar speelt nu zelf een kat- en muisspel met de onwillige EU, die geen hand meer uitsteekt om hulp te bieden. De Turkse overheid beweert dat de grens met Griekenland open is, wat niet klopt omdat de Grieken hem blokkeren. Aan de Griekse grens zitten inmiddels duizenden mensen vast in het winterse niemandsland, waar ze verstoken zijn van hulp en bestookt worden met Grieks traangas.

Waar het vluchtelingen betreft zijn de Grieken het ‘afvoerputje’ geworden van de EU, die Griekenland opscheept met het vluchtelingenprobleem. Dat geldt ook voor Nederland, waar het kabinet op zijn handen zit en in diplomatieke zin eigenlijk alles uit de kast zou moeten trekken om een eind te maken aan het geweld en de helpende hand te bieden bij de vluchtelingenstroom.


De desinteresse geldt niet alleen de politiek, maar ons allemaal. Er wordt door de auteurs in NRC Next terecht gevraagd waarom giro 555 wel werd geopend voor de bosbranden in Australië, een rijk land dat zelf voldoende resources heeft, maar niet voor een grootschalige actie ten behoeve van de humanitaire ramp in Idlib. In plaats daarvan zijn we alleen maar druk met de dagelijkse sensatie over Corona, terwijl er aan de grenzen van de EU op dit moment kinderen doodvriezen in de winterkou.

Zoals ik al drie jaar geleden schreef in mijn naschrift in De Batavier: Ik vrees dat de geschiedenis een oordeel zal vellen over de EU en over wat onze generatie heeft aangericht.

zondag 26 januari 2020

Nieuw boek

Een raadselachtige geschiedenis

Als vader en zoon Brouwer in het vroege voorjaar een zeiltochtje maken naar Vlieland met hun zeilboot 'Windvaan', doen ze op de thuisreis een gruwelijke vondst: een dode jongeman die ronddrijft in een deels leegelopen reddingvest. Reanimatie baat niet en nadat ze de reddingboot hebben gebeld om de dode jongen mee te nemen krijgen ze het verzoek om naar Harlingen te varen voor een gesprek met de marechaussee. Diezelfde avond komt een jonge vrouw aan boord vragen naar de drenkeling.


Een verdachte ontmoeting in de mist

In de daaropvolgende weken krijgen de hoofdpersonen te maken met een nietsontziende bende mensensmokkelaars, die op de Waddenzee actief is met een oude trawler. De autoriteiten blijven er doof voor totdat het te laat is en er meer slachtoffers vallen.

Dit is een korte introductie tot mijn nieuwe roman Het Transport, die naar verwachting dit najaar zal verschijnen bij uitgeverij Palmslag.

Een van de inspiratiebronnen voor het boek is een spionageverhaal van 120 jaar geleden: The Riddle of the Sands, van Erskine Childers, een Brits-Ierse zeiler en auteur, die in de jaren voorafgaand aan de Eerste Wereldoorlog met zijn zeilboot 'Asgard' op de Duitse Wadden en de Oostzee heeft gevaren.

Erskine Childers en zijn vrouw Molly aan boord van hun zeilboot ca. 1910

Childers zelf heeft een bewogen leven geleid. Hij diende in het Engelse leger tijdens de Boerenoorlog en bij de Britse marine tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hij verhuisde in 1919 naar Dublin en speelde een belangrijke rol in de onderhandelingen over de Ierse onafhankelijkheid. Het resulterende verdrag met de Engelsen werd binnen de Ierse leiding betwist en leidde tot de Ierse burgeroorlog van 1922-1923, waarin Childers uit onvrede de zijde koos van de opstandelingen. Helaas kostte dat hem zijn leven: hij werd door het leger van de Ierse Vrijstaat gearresteerd en door een militaire rechtbank ter dood veroordeeld.

Scheepvaartberichten uit 1976

Intussen heb ik een nieuwe reisbeschrijving toegevoegd aan mijn zeevaartherinneringen: een reis op de wilde vaart, gemaakt in 1976 met het ms 'Amstelpark'. Ik zat bijna zeven maanden aan boord en de reis voerde mij ongeveer de halve wereld rond.

Een stormachtige passage op de Atlantische Oceaan

We vertrokken begin januari uit Polen nadat we de vastgevroren trossen van het dek hadden gewrikt. De twee weken daarna werden we gebeukt door elke storm die de winterse oceaan op ons af kon sturen. De scheepsleiding moest zo nodig met de korte grootcirkelroute boven Schotland langs, waar je alleen maar meer slecht weer tegenkomt en zodoende langer onderweg bent. Ten westen van het eiland Rockall, even voorbij Schotland, maakten we twee dagen lang ongeveer 60 mijl per dag... dwars uit!