Lancering De Batavier

Formele lancering van mijn op 16 maart verschenen boek 'De Batavier' heeft inmiddels onder overweldigende belangstelling plaatsgevonden op 23 maart 2019 in de Openbare Bibliotheek, Nieuwstraat 4, Leiden. Hier volgen wat foto's:

Inleiding door Hanneke Tinor-Centi

Presentatie en beantwoorden vragen

Signeren van exemplaren

Het boek is te vinden op de website van uitgeverij Palmslag en ligt inmiddels in de boekhandel.

Tijdens mijn boekpresentaties geef ik een korte uiteenzetting over het boek en mijn auteurschap. Aansluitend is er gelegenheid om vragen te stellen en van gedachten te wisselen. Tevens zal ik exemplaren signeren.

De Batavier gepubliceerd

Vandaag zijn 140 exemplaren van De Batavier bij mij thuis afgeleverd, dozen vol. De rest ligt bij de uitgever voor distributie in boekhandels en verkoop via de webwinkel van Palmslag. Mijn exemplaren zijn bedoeld voor gebruik bij presentaties en voor uitzetten bij boekhandels in de omgeving.

Het is een vreemde gewaarwording om je boek voor het eerst in handen te hebben. 290 dikbedrukte pagina’s en, al mijn twijfels ten spijt, ziet het er goed uit. Als ik een passage opzoek en teruglees voelt het goed.

Aanstaande zaterdag is de formele lancering bij de openbare bibliotheek BplusC in Leiden. Over drie weken volgt een presentatie bij boekhandel De Kler in de Breestraat in Leiden. Mijn speech is al klaar.

Dit is het eind van een proces van enkele jaren, van de eerste bladzijden die ik schreef, via diverse redactieslagen tot aan het verschijnen in druk. Ik hoop dat het boek een succes wordt en vele lezers urenlang leesplezier zal geven.

Hugenoten, mijn voorouders

In mijn boek ‘De Batavier’, dat over twee weken verschijnt, spelen vluchtelingen een rol. In al het geharrewar en de stemmingmakerij over vluchtelingen zouden we bijna vergeten hoeveel geboren en getogen ‘echte’ Nederlanders afstammen van, zoals het tegenwoordig heet, ‘migranten’. Sommige bronnen noemen enorme percentages buitenlanders in de 17e eeuwse Hollandse steden: Fransen, Polen en Duitsers evenals Portugese en Duitse Joden.

Ook ik ben een vluchteling. Althans, ik stam af van vluchtelingen. 

In 1610 vertrokken Jean Polet en zijn vrouw Marie Baisseur vanuit Tourcoing aan de grens tussen Frankrijk en de Spaanse Nederlanden met hun kinderen naar Leiden. Ik ken hun reis niet, noch alle gevaren die zij moesten doorstaan. Zij waren protestanten, Hugenoten op de vlucht voor vervolging door de toenmalige Franse staat. Of misschien waren zij wel economische migranten. De werkelijke achtergrond is lastig te achterhalen, echter Tourcoing en Rijssel (Lille) behoorden niet tot de ‘pandsteden’ (places de sûreté), waarin de Hugenoten volgens het Edict van Nantes van 1598 zelfbestuur en veiligheid kenden. Ook de Spaanse Nederlanden, waar ze doorheen moesten reizen, waren onveilig voor het gezin.

Gedurende de gehele 17e eeuw zouden Hugenoten naar elders vluchten, naarmate kardinaal Richelieu en zijn opvolger De Mazarin alle vrijheden terugdraaiden en de vervolgingen hand over hand toenamen. In 1685 werd het protestantisme door Lodewijk XIV illegaal verklaard bij het Edict van Fontainebleau. De bestemming van deze migratiegolf? De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, Württemberg, Brandenburg, Pruisen, Zwitserland, Engeland, uiteindelijk zelfs de Kaapkolonie. De schattingen lopen uiteen van 200.000 tot een half miljoen vluchtelingen.

Afbeelding van Wikipedia: vervolging van Hugenoten in La Rochelle (1661)

Interessant is dat de Republiek, die aanvankelijk de Hugenoten met open armen ontving, omdat zij geld, kennis en bedrijvigheid meebrachten en ook de nogal ‘steile’ Calvinistische kerk van de 17e eeuw versterkten, uiteindelijk steeds meer beperkingen ging opwerpen. Dat had een politieke en een economische achtergrond: sommige meer vrijzinnige bestuurders zagen de harde Calvinisten niet zo zitten en ook werden financiële zekerheden gevraagd aan de nieuwkomers. 

In die zin is er in vier eeuwen weinig veranderd. Een interessant artikel over immigratie in Nederland is op Wikipedia te vinden.

Jean en Marie Polet kregen vijf kinderen. In 1608 werd nog in Tourcoing hun zoon Jacques geboren, die later zijn vader zou opvolgen in zijn bedrijfje als wolkammer of ‘volder’ aan de Vollersgracht in Leiden. Jacques Polet en zijn vrouw Judith Carette (ook van Franse afkomst) zijn mijn voorouders, via hun zoon Anthoine, geboren 1645.

Zeilen naar Kalkan en Kastellorizo

Bijna zes jaar geleden zeilden mijn vrouw en ik met vrienden langs de Turkse kust vanuit Göcek naar Cold Water Bay, Kalkan en het Griekse eiland Kastellorizo.

Die reis heeft een belangrijke rol gespeeld in mijn nieuwe boek De Batavier dat zich voor een groot deel in deze wateren afspeelt. Bezuiden Kalkan redt de hoofdpersoon Mark Schouten een groep Syrische vluchtelingen uit zee, nadat hun lekkende boot het begeven heeft. Het boek beweegt zich langzaam, maar onafwendbaar in de richting van dat moment, dat een keerpunt in het leven van de hoofdpersoon zal blijken.

Van onze reis in 2013 heb ik video gemaakt, waaruit een selectie is verschenen op Youtube. De eerste geeft een beeld van Cold Water Bay, de verlaten Griekse stad Livissi en de reis daarvandaan naar de Turkse kustplaats Kalkan.

De tweede video hieronder laat de reis van Kalkan naar Kastellorizo zien, de tocht waarop zich het drama in het boek afspeelt.

De overige video's uit deze serie, zes in totaal, zijn te vinden op mijn Youtube-kanaal.

Bruinvis

In mijn boek De Batavier beschrijf ik hoe de hoofdpersoon op zee een ontmoeting heeft met dolfijnen en later met een potvis. Die beelden zijn geput uit mijn eigen herinnering: dolfijnen die 's nachts in een lichtende zee gloeiende sporen trekken, en een potvis die vlak voor mijn schip even boven kwam en zijn enorme zwarte staartvin liet zien voordat hij diep wegdook.

Dolfijnen zie je op zee wel vaker, maar in Nederlandse kustwateren heb ik ze nog nooit ontmoet. Wel bruinvissen, die je soms op grote afstand een paar keer boven ziet komen. Maar eenmaal zag ik ze dichtbij. Enkele jaren geleden zeilden mijn vrouw en ik op de Grevelingen, op weg van Brouwershaven naar Bruinisse met als eindbestemming Antwerpen. We waren nog maar juist vertrokken uit Brouwershaven, toen ik langszij iets hoorde snuiven en een grote, gestroomlijnde zwarte vorm zag opduiken.

Uiteindelijk bleken het drie bruinvissen te zijn, die kwamen stoeien op de boeggolf van onze zeilboot. Ik kon ook goed zien hoe ze ademhalen, onderduiken en weer bovenkomen. Bij het opduiken zie je eerst onder water een donkere schim en een bellenbaan van de uitgeademde lucht. Dan duiken ze op en hoor je de inademing als een kort snuivend geluid, gemaakt met het neusgat midden op de kop. Soms blijven ze even boven, maar meestal zijn ze direct weer verdwenen.

Het was bijna een ontmoeting met een buitenaards wezen, in ieder geval een glimp van een heel andere wereld waarvoor we normaal de kans niet krijgen.

Maan

De maan is een rare snuiter. Zijn gewicht is 1,23% van de aarde en hij draait in 27 dagen, 7 uur, 43 minuten en 11.5 seconden om ons heen. Hij is ongeveer 4.5 miljard jaar geleden ontstaan, niet lang na de aarde, en keert altijd hetzelfde gezicht naar ons toe. Zijn afstand tot het centrum van de aarde varieert tussen ruwweg 350,000 en 400,000 kilometer. 

De maan is met zijn aantrekkingskracht de belangrijkste motor van watergetijden in zee. Ik heb dus een groot deel van mijn leven direct de invloed van de maan gemerkt. Ook gebruikten we de maan vroeger sporadisch bij de astronomische navigatie op zee. Sporadisch, want het rekenwerk was was lastiger.

Beweging

Als je naar de hemel kijkt, zie je de de maan langzamer van oost naar west langs het firmament trekken dan de zon. Hij komt dagelijks op meer achterstand en staat ruim 13 dagen na nieuwe maan recht tegenover de zon. Dan is het volle maan geworden.

Maar in tegenstelling tot de zon, die een nette baan langs de hemel trekt en elke zomer en winter zijn hoogste en laagste stand bereikt, zwalkt de maan als een dronken zeeman over het uitspansel. In twee weken tijd verandert de grootste hoek die hij maakt met de equator van noord naar zuid of andersom. Hij staat dus nu eens bijna boven je hoofd, dan weer laag boven de horizon. 

Schijngestalten

Afhankelijk van de lichtval van de zon op de maan zien we hem vol, half of helemaal niet. Als de maan tegenover de zon staat zien we hem vol. Als hij vrijwel in lijn met de zon staat zien we hem niet (nieuwe maan). Dus als de zon ondergaat en de maan komt tegelijkertijd pal daartegenover op, dan zal hij vol zijn. Als hij vlak na de zon ondergaat zien we hem nauwelijks, misschien een smal randje.

Maansverduistering 
De aarde werpt een schaduwkegel in de ruimte, waar de maan met zijn grillige bewegingen af en toe doorheen beweegt. De schaduw van de aarde op de maan verduistert het licht van de zon. Zo staat hij vol aan de hemel, zo is hij deels of helemaal verdwenen. Het duurt een halfuurtje. De laatste volledige maansverduistering was vanmorgen vroeg, 21 januari 2019. Ik heb hem gefilmd.

Het roodachtige schijnsel wordt veroorzaakt door de buiging van de rode bestanddelen uit het zonlicht in de aardse atmosfeer. Dat licht schijnt zwakjes op het maanoppervlak.

Boekpresentaties De Batavier

Mijn nieuwe boek 'De Batavier' is verschenen op 16 maart 2019. Het boek is te vinden op de website van uitgeverij Palmslag en ligt inmiddels in de boekhandel.

Formele lancering van 'De Batavier' heeft onder overweldigende belangstelling plaatsgevonden op 23 maart 2019 in de Openbare Bibliotheek, Nieuwstraat 4, Leiden.

Binnenkort volgt een tweede boekpresentatie en signeersessie, op 13 april om 14.00 uur bij Boekhandel de Kler, Breestraat 161, Leiden. Aanmelding bij HT-C Communicatie en Marketing.

Tijdens mijn boekpresentaties geef ik een korte uiteenzetting over het boek en mijn auteurschap. Aansluitend is er gelegenheid om vragen te stellen en van gedachten te wisselen. Tevens zal ik exemplaren signeren.

Meer presentaties zijn gepland.